Stichting Purmerends Museum

Nadat al in 1934 plannen voor een museum in Purmerend waren ontwikkeld, werd in 1942 de Oudheidkamer Purmerend opgericht en in 1946 omgevormd tot de Stichting Purmerends Museum. De collectie van de Oudheidkamer bestond in 1946 nog uit een bonte verzameling objecten. Deze leidde een zwervend bestaan tot in 1987 het museum een eigen museaal onderkomen kreeg in het verbouwde stadhuis aan de Kaasmarkt 20. Hier ontstonden de omstandigheden die een verantwoord verwervings-, tentoonstellings- en opslagbeleid mogelijk maakten.

Missie
Het gemeentebestuur van Purmerend zet in op het versterken van de identiteit van de Purmerender. In de versterking van de identiteit speelt het Purmerends Museum een belangrijke rol door met de activiteiten, exposities en projecten hieraan bij te dragen. De stad heeft een periode van sterke groei gekend. Het museum richt zich in de komende jaren op de nieuwe perspectieven die dat biedt. Hiertoe behoort ook de jeugd, de nieuwe generatie ‘echte Purmerenders’.
Door Purmerenders bekend te maken met de historie van hun stad zal hun verbondenheid met de stad worden vergroot en zal het proces om zich te identificeren met de stad worden versterkt. Dit gebeurt door het inrichten van exposities en projecten over Purmerend, Purmerenders en aan Purmerend gerelateerde onderwerpen met een historische invalshoek.

Collectie
Het museum hanteert deelcollecties die ook terug te vinden zijn in het Museum Inventarisatie Project (MusIP).

Archeologie, bodemvondsten
De collectie Archeologie, bodemvondsten bestaat voornamelijk uit bodem-vondsten van de Archeologische Werkgroep Purmerend. Het gaat om eenvoudige gebruiksvoorwerpen  of fragmenten daarvan ; objecten voor dagelijks gebruik van aardewerk, waaronder een verzameling baardmankruiken en fragmenten daarvan, kommen, potten, tegels en pijpjes en glaswerk.

Arrensleden
Deze collectie bestaat uit tien arrensleden en een losse bak van een arrenslede. Vier sleden komen uit de 18e eeuw, de overigen dateren uit de 19e eeuw. Zij zijn halverwege de 20e eeuw verzameld door de Purmerender Barend Cruijff en in 1953 door het museum aangekocht.
 
Boeken, brieven, documenten
Deze collectie bestaat uit geschiedenisboeken, jaarboeken van bijvoorbeeld de markten, boekjes over de veemarkt, gedenkboeken, leerboeken van Purmerendse uitgevers zoals Muusses en Schuitemaker, feestgidsen, reglementen, verordeningen en uitgaves van het kunsttijdschrift De Prins.

Collectie Jac. Jongert, J.J.P. Oud en Mart Stam
De collectie van deze bekende Purmerenders bestaat uit vroeg werk en documentatie.

Foto’s, (glas)negatieven, dia’s, lantaarnplaatjes
Deze collectie bevat, zoals de naam exact weergeeft: foto’s, (glas)negatieven, dia’s en lantaarnplaatjes met afbeeldingen van Purmerend en of Purmerenders.





Gereedschappen en instrumenten
Deze collectie bestaat uit een verscheidenheid aan gereedschappen en instrumenten: van kaaspersen, paardentuig, een brandspuitkar, sabels, een pistool en strijkbouten tot hamers en verschillende schaven en boren. Tot deze collectie behoren ook een ouderwetse houten reiscamera, een diaprojector en een toverlantaarn.

Huisraad, gebruiksvoorwerpen, verlichting, textiel
De collectie bestaat uit ongeveer objecten van uiteenlopende aard. Het gaat om meubilair zoals tafels, stoelen en kasten; huishoudelijke artikelen zoals serviesgoed; persoonlijke accessoires zoals brillen, pijpen en schooltassen en textiel zoals merklappen, proeflapjes, uniformen en kanten mutsjes.

Munten, penningen, medailles
Deze collectie bestaat uit medailles en penningen uit het verenigingsleven zoals de wandelvereniging en de muziekvereniging; brandweerpenningen; herdenkingsmunten en enkele eremedailles die door de gemeente aan personen werden verstrekt die zich bijzonder ingezet hebben voor de stad Purmerend. Tot de collectie behoort ook een verzameling oorlogsgeld uit Purmerend.

Overig sieraardewerk
Deze collectie bevat stukken die als referentiecollectie worden ingezet. Het gaat om aardewerk uit plateelbakkerijen die min of meer gelijktijdig met de plateelbakkerijen uit Purmerend werkzaam waren, zoals Rozenburg, Zuid-Holland, De Distel, de Porceleyne Fles en de Arnhemsche Faience fabriek.

Prentbriefkaarten
De collectie prentbriefkaarten bestaat uit ongeveer 1450 prentbriefkaarten waarvan meer dan de helft verschillende afbeeldingen bevatten. Het gaat om foto's van stadsgezichten, straatbeelden, gebouwen, parken, plantsoenen etc. uit Purmerend.

Prenten, tekeningen, schilderingen
Deze collectie bestaat uit gravures, tekeningen, olieverfschilderijen, gouaches en aquarellen, met verschillende onderwerpen die in meer of mindere mate betrekking hebben op Purmerend. De onderwerpen lopen uiteen van bijbelse taferelen en familiewapens tot stadsgezichten en portretten. Behalve schilderijen zijn er ook knipselwerken, landkaarten, topografische prenten, productverpakkingen, tijdschriftomslagen en reclamemateriaal.

Purmerends Jugendstil Aardewerk
Het museum is vooral bekend om zijn grote collectie Jugendstil aardewerk. In de periode tussen 1895 en 1907 zijn er vier aardewerk fabrieken in Purmerend gevestigd geweest. De plateelbakkerijen van Wed. N.S.A. Brantjes & Co, NV Haga, Jb Vet & Co (Purmerend) en L. Huisenga maakten vazen, beelden, tegeltableaus en serviesgoed van gerenommeerde ontwerpers.

Ziekenhuiscollectie
Deze collectie bestaat uit voorwerpen, varierend van rolstoelen, krukken, urinemand en serviesgoed tot medische instrumenten en boeken. De collectie is afkomstig uit het voormalige Stadsziekenhuis en het Liduina Ziekenhuis van begin tot eind 20e eeuw. Er is eveneens een collectie van 550 dia's die de bouw van het huidige Waterlandziekenhuis van beginfase tot eindfase in beeld brengt.