|
bijzondere aanwinsten  Slot Purmersteijn - Na een zwerftocht eindelijk thuisNa een zwerftocht eindelijk thuis – zo typeren conservator Saskia van den Berg en voorzitter Jac. Vinke de verwerving van het schilderij Slot Purmersteijn van Jan van Kessel. Van den Berg volgt het schilderij al bijna 10 jaar, maar nooit was er gelegenheid om het aan te kopen. Gelukkig kwam hier onlangs verandering in toen het Coöperatiefonds van de Rabobank Waterland en Omstreken het schilderij aankocht en in bruikleen gaf aan het Purmerends Museum. Zonder twijfel een prachtige aanwinst voor de stad Purmerend, waarvan maar een handvol topografische schilderingen bestaan.
Jan van Kessel (Amsterdam 1641- Amsterdam 1680)
Slot Purmersteijn is geschilderd door Jan van Kessel III. Hij was waarschijnlijk een leerling van Jacob van Ruisdael, net als zijn vriend de schilder Meindert Hobbema. Jan van Kessel was een getalenteerd tekenaar en schilder van landschappen en stadsgezichten, maar zijn werk werd sterk beïnvloed door tijdgenoten. Van Kessel kopieerde bijvoorbeeld composities en zette deze dan naar zijn eigen hand.
Jan van Kessel stierf al op 39 jarige leeftijd. De meeste van zijn werken dateren uit de periode 1661-1669. Een slepende ziekte was er de oorzaak van dat hij in de jaren ’70 niet of nauwelijks meer kon schilderen.
Slot Purmersteijn, 1664 Het schilderij dat Jan van Kessel in 1664 maakt, is gebaseerd op een tekening uit 1662. Nog maar net de twintig gepasseerd, reist de schilder door Noord-Holland en maakt hij schetsen in onder meer Haarlem, Monnickendam en Purmerend. Het schilderij, zo vertelt de conservator, laat weliswaar een heerlijk geromantiseerd beeld zien, maar het slot zelf komt overeen met wat wij weten van dit gebouw. Zo is de zuidoostelijke toren – rechts van de hoofdtoren – verdwenen. En dat klopt, want in 1648 stortte de toren na het afvuren van enkele feestelijke kanonschoten in (Vrede van Munster–einde 80-jarige oorlog). Van den Berg wijst nog eens extra op de aanwezige figuren. Die zijn er bij verzonnen en misschien ook niet door Van Kessel geschilderd. Bekend is dat hij de figuren op sommige stukken liet schilderen door collega’s.
Zwerftocht
Tussen 2002 en 2011 wisselt het doek verschillende keren van eigenaar totdat het Coöperatiefonds besluit het doek november j.l. te verwerven. Juist op dat moment is het schilderij overgegaan naar een Nederlandse handelaar die het op de kunstbeurs PAN te koop aanbiedt. Door slagvaardig optreden van het Coöperatiefonds, vertellen Van den Berg en Vinke, hangt het stuk nu in het Purmerends Museum, eindelijk thuis.
 Neckerpoort te Purmerend, Isaac OuwaterVanaf 29 november is het gerestaureerde schilderij ‘Neckerpoort te Purmerende’ van Isaac Ouwater opgenomen in de vaste presentatie van het Purmerends Museum. Een eyecatcher temidden van plattegronden en de overige vier poorten van de stad Purmerend.Ouwater schilderde dit fraaie doek in 1789. Hij nam positie aan kant van de Neckerstraat en liet zijn blik in de richting van het 18e eeuwse Purmerend gaan. Voor de afsluitbare houten poort zien we een visser met zijn hengel in de gracht van het voormalige Slot Purmersteijn (1410-1741). Door lopend naar de uit steen opgetrokken Neckerpoort (1599-1820) passeren we een groepje mensen en komen op de met bomen beplante Neckerdijk uit. De huizen met trapgevels en klokgevels stralen een oer Hollandse sfeer uit. Aan het eind van de Neckerdijk lopen we via de Varkensbrug naar de Slotterburgwal en rechtdoor, denkbeeldig, de Padjedijk in tot aan het Marktvelt met de Groote kerk (1519-1850) die boven alles uitsteekt. Van Purmerend bestaan heel weinig topografische schilderingen. Toen bekend werd dat ‘Neckerpoort te Purmerende’ via een Oostenrijkse kunsthandel te koop was, aarzelde het bestuur van het museum geen moment om hiervoor fondsen te werven. Dit voor de stad Purmerend belangrijke doek kon uiteindelijk dit najaar worden aangekocht dankzij de geweldige steun van het Prins Bernhard Cultuurfonds N-H, het Dr. Hendrik Muller’s Vaderlandsch Fonds, de M.A.O.C. Gravin van Bylandt Stichting, het VSB-Fonds Beemster, de gemeente Purmerend en de donateurs van de Stichting Purmerends Museum. De vervuiling op doek, kleine beschadigingen en de verouderde retouches werden door restauratieatelier Art Conservation zorgvuldig hersteld. Deze restauratiewerkzaamheden werden mogelijk gemaakt door het Coöperatiefonds Rabobank Waterland en Omstreken.  Tegeltableau Hollandia
Op 10 oktober 1896 werd Dirk Vas Visser de eerste directeur van melkfabriek Hollandia in Purmerend. Het gebouwencomplex was gevestigd aan de Jaagweg langs het Noordhollands Kanaal. In de periode dat Visser directeur was, steeg de productie aanzienlijk. Er werkten ruim 100 mensen, waarvoor huizen gebouwd werden in de Zuiderpolder. Ook het hoofdgebouw en de villa, die als directeurswoning fungeerde, werden uitgebreid en op het terrein verscheen een werkplaats met garages. Op 1 juli 1913 nam Visser afscheid. Van het personeel ontving hij uit waardering en hoogachting een schitterend tegeltableau waarop Hollandia in volle glorie was afgebeeld. Het tableau, dat uit 30 tegels bestaat, is gemaakt bij de Plateelbakkerij Rozenburg te Den Haag in 1913. Het stuk meet inclusief lijst 102 x 118 cm. De afbeelding toont het gebouwencomplex vanaf de overkant van het kanaal met links de villa en rechts de werkplaats met garages. Op de onderste tegels staat ’1 OCTOBER 1896 AAN DIRK VAS VISSER UIT WAARDEERING EN HOOGACHTING AANGEBODEN DOOR HET GEZAMENTLIJK PERSONEEL TE PURMEREND 1 JULI 1913’ De aankoop van het tableau is mede mogelijk gemaakt door de donateurs van het Purmerends Museum.
|
||||||||||||
